CARTER DOKTRİNİ-YEŞİL KUŞAK PROJESİ
Carter Doktrini; ABD’nin yeniden Ortadoğu’ya yönelmesinin politik açılımı olarak gündeme geldi. Yaşanan petrol krizi petrol zengini bölgenin kaynaklarının ABD için hayati bir öneme sahip olması doktrinin temel nedenlerinden birini oluşturmaktaydı. Bu bağlamda kendi çıkarları için körfez başta olmak üzere bölgede askeri varlığını güçlendirme hazırlığına başladı. 1953 darbesinden itibaren Şah yönetimiyle birlikte ABD’nin ileri karakolu İran 1979 İslam devrimi ile birlikte ABD kontrolünden çıkmış oldu. Bunun yanı sıra bölgede İsrail merkezli politikaları ABD’nin Sovyetleri kuşatma politikasında büyük gedikler açtı. İsrail ve Mısır’ın Camp David zirvesi bir araya gelerek barış anlaşması imzalamalarının hemen sonrasında ABD ileri karakollarından bir olan Mısır Arap dünyasından soyutlandı. Bu gelişmelere paralel Sovyetler Birliği’nin Afganistan’ı işgal etmesi Dünya çapında olduğu gibi Ortadoğu’da ABD emperyalizminin güç kaybetmesini gösteriyordu.
Bölgede kendi egemenliğinin sonu olabilecek böyle bir gelişmeyi önlemek için yeni bir strateji olarak “Yeşil Kuşak” projesi hayata geçirildi. 1980’lerde bölgede bu projenin ayaklarını oluşturan Mısır, Pakistan ve Türkiye ABD’den en fazla yardım alan ülkeler oldu. Komünist tehlikeye karşı İslamcılar sistematik olarak desteklendi. Bu proje önce Afganistan’da hayata geçirildi sonrasında ilerici ve bağımsızlıkçı Ortadoğu ülkeleri ve Türkiye’de uygulandı. 1980 sonrası Türkiye’de yürürlüğe konan Türk İslam sentezi Afganistan Cumhuriyet’inin karşısında duran İslamcı Afgan gruplar ve Mücahitler olarak adlandırdığı çok sayıda silahlı dini örgüt ABD tarafından ekonomik, askeri olarak desteklendi. Avrupa’dan, Amerika’dan ve bölgeden gelen çok sayıda cihatçı Pakistan’da CIA tarafından kurulan kamplarda dini ve askeri eğitim verilerek sahaya sürüldü. Bölgede Sovyetlere karşı vekalet savaşı bu politikanın bir ürünü olarak ortaya çıkan El-Kaide, Müslüman Kardeşler vb. İslamcı örgütler aracılığıyla sürdürüldü. 1989’da Sovyetler ’in Afganistan’dan çekilmesiyle savaşın sona ermesi “Yeşil Kuşak” Projesinin başarısı olarak görülmüştür. Uluslararası kamuoyu savaşan cihatçı grupları Dünya’ya özgürlük savaşçıları olarak sundu. Carter doktrininden bugüne Afganistan’dan başlayarak Ortadoğu’da Türkiye’den Afrika’ya yetiştirilen Siyasal İslamcı yapılar emperyalizmin çıkarları çerçevesinde farklılaşan dönemsel ihtiyaçlara uygun olarak kullanılmaya devam etmektedir.